Καλωσήλθατε στο Skopelos Net, την τοπική ιστοσελίδα της Σκοπέλου.
Βόρειες Σποράδες - οδοιπορικό
Νήσος Σκόπελος, Βόρειες Σποράδες, Μαγνησίας

ΒΟΡΕΙΕΣ ΣΠΟΡΑΔΕΣ, Σμαράγδια ριγμένα στο Αιγαίο

      Οι Σποράδες λέει ο μύθος δημιουργήθηκαν από έναν καυγά δύο Τιτάνων. Του Ώτου και του Εφιάλτη. Έναν καυγά που εξελίχθηκε σε πετροπόλεμο. Με τη διαφορά όμως ότι οι πέτρες που εκτοξεύθηκαν εκατέρωθεν ήταν ανάλογες του μεγέθους των αντιπάλων. Έτσι δημιουργήθηκαν, βασικά, η Σκιάθος, η Σκόπελος και η Αλόννησος.
      Όμως οι Σποράδες δεν είναι μόνο αυτά τα νησιά. Στις Σποράδες συγκαταλέγεται και η Σκύρος κι άλλα πολλά. Άλλα κατοικούνται σήμερα, άλλα όχι. Και όταν λέω "κατοικούνται" εννοώ από ανθρώπους. Διότι όσα δεν έχουν πάνω τους μόνιμη ανθρώπινη παρουσία, κατοικούνται από δελφίνια και φώκιες. Πανέμορφα και συμπαθέστατα θηλαστικά, που απειλούνται από εξαφάνιση, ιδιαίτερα οι δεύτερες.
      Για αυτό, ανοικτά της Αλοννήσου αρχίζει και το μοναδικό στην Ελλάδα θαλάσσιο πάρκο, όπου ζουν οι διάσημες πλέον φώκιες Μonachus - monachus και τις οποίες, ζωντανές, μπορούν να τις δουν μόνο οι τυχεροί τουρίστες και οι ψαράδες του πανέμορφου νησιωτικού συμπλέγματος.
      Σποράδες, λοιπόν είναι και τα νησιά Περιστέρα, Γιούρα, Κυρά Παναγιά, Άγιος Γεώργιος, Δασιά, Τσουγκριά, Τσουγκριάκι και τόσα άλλα που αν ποτέ επισκεφθείτε τις Σποράδες αποκλείεται να μην ακούσετε ή να μην επισκεφθείτε επίσης.
      Κάθε μέσος Έλληνας, που σέβεται τον εαυτό του, διαθέτει σήμερα την πολυτέλεια, λόγω της ανόδου του βιοτικού επιπέδου, να αποφασίσει, που θα περάσει τις διακοπές του.
      Έτσι, ως επί το πλείστον, επιλέγει κάποιο ή κάποια από τα νησιά του Αιγαίου ή του Ιονίου Πελάγους, και καλά κάνει, διότι εννιά φορές στις δέκα βγαίνει κερδισμένος. Είμαι κι εγώ από εκείνους, που ενστερνίζονται ότι ζούμε στην ομορφότερη χώρα του κόσμου. Η τελευταία άποψη μάλιστα ριζώθηκε, ακόμη πιο πολύ μέσα μου, με την επίσκεψή μας στη Σκόπελο, στη Σκιάθο και την Αλόννησο. "Ορμητήριό" μας ήταν η Σκόπελος και δεν θα μπορούσαμε να επιλέξουμε ομορφότερο.
      Με τη σύζυγό μου Αναστασία, αποφασίσαμε λοιπόν φέτος να περάσουμε δέκα μέρες στις Σποράδες (αναφέρονται και ως Βόρειες Σποράδες). Τις διακοπές μάλιστα αυτές τις είχαμε προετοιμάσει από πολύ νωρίς. Ξέραμε ότι ο χρόνος της άδειάς μου θα συνέπιπτε με το Δεκαπενταύγουστο, που όπως είναι γνωστό, στην Ελλάδα είναι "χάι σίζον" και γίνεται "ο χαμός", σε λιμάνια, αεροδρόμια, εθνικές και επαρχιακές οδούς και στα νησιά - θα έχετε σίγουρα ακούσει την έκφραση: "Δεν πέφτει ούτε καρφίτσα". 
      Ομολογώ δε ότι, ένας λόγος που μας έσπρωξε προς τις Σποράδες ήταν και το γεγονός ότι πιάνει στο λιμάνι της Σκιάθου το πλοίο "Ελ Γκρέκο" των Μινωικών Γραμμών. Από κει κι ύστερα, η πρόσβαση στη Σκόπελο είναι μιας ώρας - θαλάσσιος όμως - δρόμος.

ΣΚΟΠΕΛΟΣ

      Τώρα, γιατί επιλέξαμε τη Σκόπελο; Όχι πάντως από ματαιοδοξία όπως με πολύ χιούμορ κατηγορηθήκαμε από μερικούς φίλους. Για να περάσουμε δηλαδή κι εμείς τις διακοπές μας στον ίδιο τόπο που ο πρωθυπουργός πέρασε φέτος το πρώτο μέρος των δικών του διακοπών. Το επιλέξαμε από ένστικτο. Και το ένστικτό μας δεν μας διέψευσε. 
      Η Σκόπελος είναι κυριολεκτικά ένα δάσος ριγμένο μέσα στη θάλασσα. Εκεί που τελειώνει το πεύκο αρχίζει η παραλία. Η πεντακάθαρη παραλία. Με τα σμαραγδένια φυσικά νερά. Οποιαδήποτε παραλία της Σκοπέλου είναι έτσι. Όσο πολυσύχναστη και όσο απομακρυσμένη κι αν είναι. 
    Ύστερα στη Σκόπελο, γενικά στις Σποράδες, απ' ότι διαπιστώσαμε οι άνθρωποι χαμογελούν. Σε υποδέχονται με χαρά. Κι εκεί κάθε χρόνο, κάθε καλοκαίρι, υποδέχονται εκατοντάδες Έλληνες και ξένους τουρίστες. Κι όμως δεν έχουν βαρεθεί. Εξακολουθούν πρόσχαρα να τους υποδέχονται. Έτσι πρόσχαρα, μας υποδέχτηκαν και οι ιδιοκτήτες του συγκροτήματος δωματίων που διαμείναμε.
      Μείναμε λοιπόν στον Στάφυλο. Στον τόπο όπου μεγαλούργησε ο αρχαίος Μινωίτης Κρητικός, ο γιος της Αριάδνης, ο Στάφυλος, που έδωσε και το όνομά του στον τόπο. Ο πρίγκιπας αυτός, με τον αδελφό του τον Πεπάρηθο, ήταν οι πρώτοι κάτοικοι και άρχοντες της νήσου. Η αρχαία μάλιστα ονομασία της Σκοπέλου είναι αυτή: Πεπάρηθος.
      Ίσως κάποιοι από εσάς να έχετε ακούσει και τον "Πεπαρήθειο οίνο". Το φημισμένο κρασί, που κάποτε παρήγαγε, πιο πολύ απ' ότι σήμερα, η Σκόπελος. Το πόσο η Σκόπελος κατάγεται από την Κρήτη, μαρτυριέται κι από την αρχαία ονομασία και του δεύτερου σε πληθυσμό οικισμού του νησιού, μετά τη Σκόπελο, τη Γλώσσα. Η αρχαία της ονομασία ήταν, τι άλλο, Κνώσσια!

      Δεν έχουν κουραστεί και δεν έχουν αλλοτριωθεί οι παλιοί αυτοί Κρήτες, σημερινοί κάτοικοι της Γλώσσας. Είναι ενδεικτικό ότι στη Γλώσσα είδαμε παλιό κλασικό παντοπωλείο, γραφείο βουλευτή με κλασική ξύλινη ταμπέλα, αλλά και ευθυτενή πρεσβυτέρα Σκοπελίτισσα, να φορεί την παραδοσιακή φορεσιά του νησιού. Γενικά όμως η Σκόπελος τηρεί την παράδοση ως "κόρη οφθαλμού". Έχουν πλήρη συνείδηση ότι είναι από τους βασικότερους λόγους που ο κόσμος επισκέπτεται το νησί.
      Ο κίνδυνος, όταν περιγράφεις ένα τόπο και προσπαθείς να καταγράψεις τις εντυπώσεις και τα συναισθήματα τα οποία σου δημιούργησε, είναι να ξεχάσεις πολλά. Απ' όσους λοιπόν κατάγονται από το πανέμορφο νησί και απ' όσους το "έζησαν" περισσότερο απ' ότι εμείς, ζητώ εκ των προτέρων συγγνώμη. Αν και η συγγνώμη θα έπρεπε να ζητηθεί, αν ήταν δυνατόν, από το ίδιο το νησί.
      Στη Σκόπελο πάντως εγώ είδα βουνά και υψώματα κατάφυτα από πεύκα. Εκεί ένιωσα πρώτη φορά τόσο έντονη τη μυρωδιά του ρετσινιού στα ρουθούνια μου. Εκεί είδα τις πιο κατάφυτες κορυφές και βουνοπλαγιές. Το πράσινο είναι η άλλη πηγή ζωής της Σκοπέλου. Αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά οι κάτοικοί της και το διαφυλάττουν για τον ίδιο λόγο που διαφυλάττουν και την παράδοσή τους.
      Εκεί είδα τη θάλασσα να εναλλάσσει μπροστά στα μάτια μου το βαθύ μπλε με το γαλάζιο και το βαθυπράσινο χρώμα. Εκεί είδα την παραλία να αρχίζει εκεί που τελειώνει το δάσος.
Στη Σκόπελο σαν θα πας, δοκιμάζεις δαμάσκηνα φτιαγμένα με διάφορους γλυκούς τρόπους. Και τρως την παραδοσιακή σκοπελίτικη τυρόπιτα. Μια τυρόπιτα που τρώγεται μετά μανίας και την οποία εγώ θα χαρακτήριζα ως μια τεράστια σαρικόπιτα. Τολμώ μάλιστα να δώσω την εξήγηση ότι μοιάζει με τη σαρικόπιτα, λόγω της κρητικής καταγωγής των Σκοπελιτών. Άφθονο ψάρι και άλλα θαλασσινά επίσης καταναλώνονται στη Σκόπελο.
    Μεγάλο μέρος της ιστορίας της Σκοπέλου μπορεί να δει ο επισκέπτης και στο νοικοκυρεμένο Λαογραφικό Μουσείο της Σκοπέλου. Εκεί θα δει και θαυμαστές επιδόσεις που είχε το νησί και στη ναυπηγική τέχνη.
      Και βέβαια, κανείς δεν μπορεί να πάει στο μεγαλύτερο νησί των Σποράδων, χωρίς να επισκεφθεί ένα από τα μοναστήρια ή τις εκκλησίες του. Τριακόσιες εξήντα (360), παρακαλώ, τον αριθμό. Το μοναστήρι της Ευαγγελιστρίας, του προδρόμου, του Αγίου Ρηγίνου που είναι και ο πολιούχος της Σκοπέλου. Τον εορτάζουν κάθε χρόνο στις 25 Φεβρουαρίου.

ΑΛΟΝΝΗΣΟΣ

     Οι Σποράδες βρίσκονται μακριά από την Κρήτη. Όταν βρεθείς εκεί θέλεις να τις δεις όλες. Ποιος ξέρει πότε θα σε βοηθήσει πάλι ο Θεός να τις ξαναδείς. Έτσι αρχίζεις τα ταξίδια και στα γύρω νησιά. Την επιθυμία σου σε βοηθούν να κάνεις πραγματικότητα πολλά πλοία και άλλου είδους πλεούμενα - μέχρι και απομίμηση αναγεννησιακής γαλέρας κάνει ημερήσιες εκδρομές και περιηγήσεις στις πανέμορφες ακτές των Σποράδων.
     Ένα απ' αυτά πήραμε κι εμείς για να περάσουμε στην Αλόννησο. Να κάνουμε το μπάνιο μας στη δαντελωτή παραλία του Αγίου Δημητρίου και να φτάσουμε εν πλω, μέχρι τη φημισμένη Μπλε Σπηλιά κι αν είμαστε τυχεροί να δούμε και καμιά μοναχική φώκια. Φώκια δεν είδαμε. Όμως αργότερα είδαμε δελφίνια. Να βουτούν παιχνιδιάρικα γύρω από την πλώρη του καραβιού κι εμείς ως ενσυνείδητοι τουρίστες να τα φωτογραφίζουμε, όσο καλύτερα μπορούσαμε.
     Εκεί, ανάμεσα στον Άγιο Γεώργιο και στη Σκόπελο, που είναι φημισμένος ψαρότοπος και τα δελφίνια βρίσκουν τροφή και προφανώς συντροφιά. Υπάρχουν μάλλον, διότι οι ψαράδες της Σκοπέλου είναι ενσυνείδητοι και τα συγχωρούν, αν και καμιά φορά τους καταστρέψουν τα δίχτυα.
   Όμως η Αλόννησος δεν είναι μόνο για μια μέρα. Εκτιμώ ότι είναι πρώτης τάξεως ησυχαστήριο για αυτούς που δεν επιθυμούν τον πολύ κόσμο στις διακοπές τους. Το μόνο, που ίσως μπορείς να απολαύσεις για μια μέρα, είναι ένα νόστιμο πιάτο με θαλασσινά ή ψάρια στις ταβέρνες και στο παλιό λιμάνι του νησιού, το Πατητήρι.

ΣΚΙΑΘΟΣ

      Στη Σκιάθο ζήσαμε μόλις τρεις μέρες. Και λέω "μόλις", διότι, αν και πολύ κοσμοπολίτικη και ως εκ τούτου βουερή, πιστεύω ότι αν κάτσεις περισσότερο, θα ανακαλύψεις γωνιές που θα σ' ενθουσιάσουν.
      Εμείς, βέβαια, φτάσαμε στο πολυπληθέστερο, αλλά όχι το πιο μεγάλο νησί, τη δεύτερη μέρα που η πυρκαγιά έκαιγε στον όρμο του Κεχριά. Ήταν τυχερή η Σκιάθος που εκείνες τις μέρες δεν υπήρχε φωτιά πουθενά αλλού στη χώρα. Έτσι, όλες οι δυνάμεις έπεσαν πάνω στη συγκεκριμένη φωτιά. Μέχρι λοιπόν εκείνο το μεσημέρι την είχαν σβήσει. Έτσι απολαύσαμε το μπάνιο μας στην πανέμορφη και κατά τη γνώμη μου στην καλύτερα οργανωμένη παραλία της χώρας: Στις διάσημες πλέον Κουκουναριές με την ασημένια (στην κυριολεξία) άμμο.
      Δεν κάναμε όμως ρούπι, χωρίς πρώτα να "προσκυνήσουμε" στο ναό του "Αγίου" Παπαδιαμάντη. Εκεί στη γενέτειρά του, ο τόπος διασώζει και συντηρεί το πατρικό του σπίτι και το έχει μετατρέψει σε μουσείο. Μουσείο μικρό, αλλά θαυμαστό. Προσωπικά είδη του μεγάλου Έλληνα συγγραφέα, χειρόγραφά του, προσωπογραφίες του, φωτογραφίες και το κρεβάτι όπου ξεψύχησε το 1911. Χτυπημένος, άκουσον - άκουσον, από γρίπη. Τα ποιήματα, τα γραμμένα γι' αυτόν. Γι' αυτόν τον "Άγιο" Αλέξανδρο, όπως εξάλλου τον έχει απεικονίσει σ' έναν πίνακα ένας ζωγράφος. Με φωτοστέφανο. Ο τόπος του τον τιμά όπως του αρμόζει. Ο Δήμος Σκιάθου τον έχει κάνει έμβλημά του. Επειδή η αγάπη μου για τον Παπαδιαμάντη με οδηγεί σε έντονο υποκειμενισμό, θα έλεγα ότι θα έπρεπε να τον είχαμε κάνει έμβλημά μας όλοι οι Έλληνες.
      Όταν πάτε στη Σκιάθο, να ανέβετε στο Μπούρτζι. Να πιείτε τον καφέ σας ή το ούζο σας και να δείτε το ηλιοβασίλεμα. Και να πάτε να φάτε φρέσκο ψάρι στις σκάλες πάνω από το παλιό λιμάνι, εκεί, δίπλα στην εκκλησία των Τριών Ιεραρχών. Οι Τρεις Ιεράρχες είναι ο καθεδρικός ναός της Σκιάθου, αλλά δεν είναι οι πολιούχοι Άγιοι. Πολιούχος είναι η Παναγία η Κουνίστρα. Το μοναστήρι της οποίας βρίσκεται 14 περίπου χιλιόμετρα από την πόλη, αλλά η εικόνα της φυλάσσεται στον ιερό ναό των Τριών Ιεραρχών.
       Η εικόνα βρέθηκε στο μέρος όπου είναι σήμερα το μοναστήρι από τον ερημίτη Συμεών, ο οποίος τη βρήκε να κουνιέται πάνω στο κλαδί ενός δέντρου. Εξ ου και η προσωνυμία "Κουνίστρα". Κουνιόταν δηλαδή πάνω στο κλαδί. Τη γιορτάζουν στις 21 Νοεμβρίου.
     Η Σκιάθος είναι όμορφη, κινδυνεύει ίσως από τον πολύ τουρισμό, αλλά ελπίζω να κρατήσει τις άμυνές της - ακόμα και απέναντι στους επίδοξους οικοπεδοφάγους.
      Όπως προείπα, μπορεί να ξέχασα πολλά. Σίγουρα δέκα μέρες να μην είναι αρκετές για να περιγράψεις όλο το κάλλος των Σποράδων.  Όμως πιστεύω ότι είναι αρκετές για να καταλήξει ένας νοήμων μέσος Έλληνας παραθεριστής στο συμπέρασμα: Οι Σποράδες είναι σμαράγδια ριγμένα στο Αιγαίο.

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ

ΝΙΚΟΣ ΑΓΓΕΛΑΚΗΣ
05 / 09 / 2000

 

Στην αρχή της σελίδας

 

ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Home Page | Νικόλας Σύρος | Πεζοπορία στη Σκόπελο | Βόρειες Σποράδες - οδοιπορικό